Archive Page 2

Πληρώστε μας τα μισά κι αφήνουμε το πετρέλαιο στο υπέδαφος!

Το παρακάτω κείμενο του Τάσου Κρομμύδα, δημοσιεύτηκε στον «Δαίμονα της Οικολογίας» του Δεκεμβρίου 2007

JusticiaΤο Εκουαδόρ είναι μια χώρα …καταδικασμένη να έχει πετρέλαιο. Μπορεί οι εξαγωγές πετρελαίου να αποτελούν πολύτιμο εισόδημα για την κυβέρνηση της φτωχής αυτής χώρας, το παράπλευρο κόστος όμως είναι τεράστιο: κατεστραμμένα τροπικά δάση, μια έκταση 4,5 χιλιάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων μολυσμένη με τοξικά, δηλητηριασμένα ποτάμια και κοινότητες ιθαγενών. Μάλιστα στο Εκουαδόρ έχει συντελεστεί ίσως η μεγαλύτερη περιβαλλοντική καταστροφή σχετική με το πετρέλαιο. Το 2003, 30 χιλιάδες ιθαγενείς κατέθεσαν αγωγή ενάντια στην Chevron Texaco για την καταστροφή που υπέστησαν από την συνειδητή απόρριψη στην περιοχή τους 18,5 δισεκατομμυρίων γαλονιών καρκινογόνων τοξικών αποβλήτων το διάστημα 1964-1992.

Πρόσφατα ανακαλύφθηκε στο υπέδαφος του εθνικού πάρκου Yasuni στο δάσος του Αμαζονίου, ένα μεγάλο κοίτασμα πετρελαίου το οποίο εκτιμάται σε 1 δις βαρέλια και η εξόρυξη του οποίου αναμένεται να αποφέρει ετησίως στην κυβέρνηση περίπου 700 εκ. δολάρια. Το πάρκο αυτό είναι γνωστό για τον τεράστιο πλούτο βιοποικιλότητας που διαθέτει. Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως σε δέκα στρέμματα του δάσους αυτού υπάρχουν περισσότερα είδη δέντρων από όσα στις ΗΠΑ και τον Καναδά μαζί.

Τον Ιούνιο η κυβέρνηση του Εκουαδόρ, ανήσυχη για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις που θα είχε μια επένδυση στο πάρκο Yasuni, κατέθεσε μια εντυπωσιακή πρόταση: αν πλούσιες χώρες δεχτούν να της πληρώνουν το μισό από το αναμενόμενο εισόδημά της από την εξόρυξη του πετρελαίου (350 εκ δολάρια ετησίως), αυτή θα εξασφαλίσει πως καμία σχετική επένδυση δεν θα πραγματοποιηθεί στο πάρκο και το πετρέλαιο θα μείνει στη θέση του.

Ήδη οι κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Νορβηγίας εκδήλωσαν ενδιαφέρον για την πρόταση όπως και βουλευτές του Ευρωκοινοβουλίου καθώς και η Παγκόσμια Τράπεζα. Η εξέλιξη της ιδέας αυτής είναι σίγουρα πολύ ενδιαφέρουσα ως πιθανό εργαλείο που θα συνδυάζει προστασία του περιβάλλοντος με εξασφάλιση εισοδήματος προς λιγότερο αναπτυγμένες χώρες.

Για περισσότερες πληροφορίες:
http://www.sosyasuni.org

Advertisements

Ανεπαρκή αποτελέσματα από τη Συνδιάσκεψη στο Μπαλί για το κλίμα

Μια παρουσίαση των αποφάσεων της Συνδιάσκεψης του Μπαλί από το Δίκτυο Μεσόγειος SOS

Ανεπαρκή αποτελέσματα από τη Συνδιάσκεψη στο Μπαλί για το κλίμα

BaliΤο 2007 ήταν η χρονιά στην οποία το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής φάνηκε να παίρνει επιτέλους μια θέση που του αξίζει στην ενημέρωση και την πολιτική ατζέντα.
Καταρχάς, οι εκθέσεις του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) που δημοσιεύτηκαν μέσα στο 2007 δεν αφήνουν πια κανένα περιθώριο για δικαιολογίες ή καθυστερήσεις: αν δεν αλλάξει η σημερινή κατάσταση, μας περιμένει ένα ζοφερό μέλλον με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στο περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία, ενώ για να αποτραπούν αυτές, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πρέπει να πέσουν τουλάχιστον στο ένα τρίτο των σημερινών πριν τα μέσα του αιώνα.

Ταυτόχρονα, η κλιματική αλλαγή για πρώτη φορά συζητήθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ήταν το κεντρικό θέμα της συνόδου των G8, αποτελεί πλέον κεντρική προτεραιότητα της πολιτικής της ΕΕ και ήταν από τις βασικές αιτίες για την ήττα της κυβερνώσας παράταξης της Αυστραλίας στις πρόσφατες εκλογές.

Σε ένα τέτοιο κλίμα, η χρονιά έκλεισε με την Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ (UNFCCC) στο Μπαλί για το κλίμα. Η ανθρωπότητα περίμενε από τους εκπροσώπους των κυβερνήσεων του πλανήτη να δρομολογήσουν μια παγκόσμια συμφωνία-διάδοχο του Πρωτοκόλλου του Κιότο, δεσμευτική για όλα τα κράτη που με δίκαιο τρόπο θα εξασφάλιζε τις απαιτούμενες μειώσεις στις παγκόσμιες εκπομπές.

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ανεπαρκή αποτελέσματα από τη Συνδιάσκεψη στο Μπαλί για το κλίμα’

Κάτι αλλάζει στις ΗΠΑ;

Μέσα σε μόλις λίγες μέρες, είχαμε ελπιδοφόρες εξελίξεις στις ΗΠΑ σχετικά με μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής:

1. Η Βουλή των Αντιπροσώπων πέρασε νόμο σύμφωνα με τον οποίο οι εταιρείες ηλεκτρισμού θα πρέπει να παράγουν το 15% της ενέργειάς τους από ΑΠΕ το 2020 ενώ ακύρωσε φοροελαφρύνσεις ύψους 16 δις δολαρίων προς τις πετρλαϊκές εταιρείες, μεταφέροντας τα κονδύλια ως ενίσχυση στις ΑΠΕ. Ο Λευκός Οίκος δήλωσε πως θα ασκήσει βέτο καθώς ο νόμος αυτός θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας.
Περισσότερα από Planet Ark, New York Times

2. Οι Γερουσιαστές Lieberman και Warner κατέθεσαν πρόταση νόμου για περιορισμό των εκπομπών των ΗΠΑ κατά 70% το 2050.

3. Ο Μπους συγκαλεί παγκόσμια σύσκεψη κορυφής στα τέλη Σεπτέμβρη για την κλιματική αλλαγή.

Όλο και περισσότερα αυτοκίνητα

TrafficΤο 2006 κατασκευάστηκαν 67 εκατομμύρια οχήματα, περισσότερα από κάθε άλλη χρονιά και κατά 4% περισσότερα από το 2005.
Αυτό που εντυπωσιάζει -και ανησυχεί- όμως είναι το γεγονός πως η Κίνα αύξησε την παραγωγή της κατά 30% ξεπερνώντας έτσι την Γερμανία στην τρίτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης.
Διαβάστε και την σχετική είδηση από το Worldwatch.
Το ΙΧ είναι δεκαετίες τώρα το απόλυτο προϊόν-σύμβολο της κοινωνίας μας. Άραγε, πού πρέπει να φτάσουν η ρύπνση, η κλιματική αλλαγή, οι νεκροί από τα τροχαία, οι πόλεμοι για το πετρέλαιο προκειμένου να αφήσουμε για τα καλά πίσω μας αυτό το «προϊστορικό» και καταστροφικό εργαλείο;

Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτρισμού, Ά εξάμηνο 2007

DEHΑναρτήθηκαν σήμερα στην ιστοσελίδα του ΔΕΣΜΗΕ τα στοιχεία για το Ελληνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα Ηλεκτρισμού για το Α΄εξάμηνο 2007:

Αξίζει να σημειωθούν τα παρακάτω για τις μεταβολές Ά εξαμήνου 07 – Ά εξαμήνου 06:

* Η εγχώρια ηπειρωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 2,8%, ρυθμός μεγαλύτερος από ό,τι στο αντίστοιχο διάστημα 2006-05.
* Η αιχμή του Συστήματος (μέγιστη ζήτηση) έφτασε τον Ιούνιο (καύσωνας) τα 10,5GW συγκρινόμενα με τα 9,6GW του Ιουνίου 2006 ή τα 9,9GW του Αυγούστου 2006 (αύξηση 11,6% ή 5,4% αντίστοιχα)
* Τον Ιούνιο η κατανάλωση Μέσης & Χαμηλής Τάσης αυξήθηκε κατά 8,4% σε σχέση με τον Ιούνιο 2006 ενώ η κατανάλωση Υψηλής Τάσης (οι 30 μεγαλύτερες βιομηχανίες της χώρας) δεν αυξήθηκε καθόλου. Τη στιγμή της αιχμής η κατανάλωση Μ&ΧΤ ήταν το 94% της συνολικής καθαρής κατανάλωσης.
* Συνολικά για το Ά εξάμηνο 07 η κατανάλωση Μ&ΧΤ αυξήθηκε κατά 1,9% ενώ η κατανάλωση ΥΤ αυξήθηκε κατά 0,8% (η διαφορά με την συνολική εγχώρια αύξηση οφείλεται στις αυξημένες καταναλώσεις ορυχείων και κυρίως των αντλησιοταμιευτήρων που δεν εντάσσονται στα μεγέθη ΥΤ ή Μ&ΧΤ. Η κατανάλωση των αντλησιοταμιευτήρων υπερδιπλασιάστηκε (!), πιθανότατα για εξασφάλιση πρόσθετης ισχύος στις αιχμές με τις τρέχουσες συνθήκες ανομβρίας)
* Η αύξηση της κατανάλωσης καλύφθηκε επί της ουσίας από την πολύ μεγάλη αύξηση των καθαρών εισαγωγών (+28,4%)
* Είχαμε τεράστια αύξηση στην ηλεκτροπαραγωγή από Φυσικό αέριο (+66,2%) η οποία αντιστάθμισε την κατακρήμνιση της υδροηλεκτρικής παραγωγής (-64%, βλ ανομβρία)
* Με σταθερούς αυξητικούς ρυθμούς η παραγωγή από ΑΠΕ (+23,1%) καλύπτοντας πλέον το 2,4% (!) της κατανάλωσης.
* Η λιγνιτική και η πετρελαϊκή παραγωγή έμεινε πρακτικά στάσιμη

Είναι εμφανής η επιτακτικότητα της ανάγκης εξοικονόμησης ενέργειας, κυρίως στον οικιακό-τριτογενή τομέα και ιδίως κατά τις ώρες αιχμής.
Πέρα από τα σκόπιμα(;) κυλιόμενα μπλακ άουτ σε διάφορες περιοχές για να μην καταρρεύσει το Σύστημα, στην αιχμή χρειαστήκαμε στο ηπειρωτικό σύστημα επιπλέον διαθέσιμη ισχύ 900MW σε σχέση με πέρσι (600MW αν συνεκτιμήσουμε τον Αύγουστο 2006), δηλ όσο δύο (αντίστοιχα ~ενάμισης) μεγάλοι σταθμοί παραγωγής σε πλήρες φορτίο!

Σχετικά με την συνεισφορά κατά 2,4% των ΑΠΕ, υπενθυμίζω την πρόσφατη δεσμευτική απόφαση της ΕΕ για συνεισφορά των ΑΠΕ(+ΥδροΗλεκτρικά) κατά 20% στο σύνολο της καταναλισκόμενης ενέργειας το 2020.
Για τον τομέα ηλεκτρισμού αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 35% συνεισφορά ΑΠΕ+ΥΗ και αφαιρώντας (το πολύ!) 10% συνεισφορά των μεγάλων υδροηλεκτρικών (ΥΗ), προκύπτει η δεσμευτική υποχρέωση για συνεισφορά ΑΠΕ στον ηλεκτρισμό κατά τουλάχιστον 25% -από 2,4% σήμερα- σε μόλις 12-13 χρόνια. Δηλ υπερδεκαπλασιασμός τους στο αισιόδοξο σενάριο πως η κατανάλωση ηλεκτρισμού δεν θα αυξηθεί καθόλου…..

Οι πρόσφατες εκθέσεις του IPCC για το κλίμα

Το 2007 είναι η χρονιά όπου το Διακυβερνητικό Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή υποβάλλει την Αξιολογητική του Έκθεση (Assessment Report), για πρώτη φορά από το 2001. Η Έκθεση στηρίζεται στις εργασίες χιλιάδων επιστημόνων και έχει την έγκριση εκπροσώπων από πάνω από 130 κυβερνήσεις. Για το λόγο αυτό, η βαρύτητα της Έκθεσης είναι αναμφισβήτητη και τα συμπεράσματά της στοιχειοθετούν την μεγαλύτερη δυνατή ομοφωνία σήμερα.

Θυμίζουμε πως το 1ο μέρος της Έκθεσης που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο είχε να κάνει με τα επιστημονικά δεδομένα της κλιματικής αλλαγής και τεκμηρίωνε πως αυτή οφείλεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Στις 6 Απριλίου δημοσιεύτηκε το 2ο μέρος της Έκθεσης στις 1400 σελίδες του οποίου περιγράφονται οι αναμενόμενες επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και τις ανθρώπινες κοινωνίες ανά τομέα και περιοχή και εκτιμώνται κατά πόσο μέτρα πρόληψης και προσαρμογής θα καταφέρουν να τις μειώσουν.
Η έκθεση παρουσιάζει ένα ζοφερό μέλλον με ελλείψεις νερού, καταστροφές σοδειών, εξάπλωση ασθενειών, συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα καθώς και εξαφανίσεις ειδών ενώ τονίζει πως οι φτωχότερες χώρες είναι αυτές που θα πληγούν περισσότερο.

Τα βασικά σημεία της Έκθεσης είναι:

    * Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ήδη αντιληπτές ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι αλλαγές συμβαίνουν ταχύτερα από όσο προβλεπόταν αρχικά.
    * Θα ενταθούν οι ξηρασίες στις ήδη ξηρές περιοχές ενώ οι πλημμύρες θα αυξηθούν αλλού. Πάνω από 1 δις άνθρωποι θα αντιμετωπίζουν ελλείψεις νερού μέχρι το 2050. Σε ορισμένες περιοχές η γεωργική παραγωγή μπορεί να μειωθεί κατά 50% μέχρι το 2020.
    * Τουλάχιστον το 20-30% των ζωικών και φυτικών ειδών θα αντιμετωπίσουν υψηλότερο κίνδυνο εξαφάνισης.
    * Μέτρα μείωσης του κινδύνου (δραστικός περιορισμός των εκπομπών) αλλά και προσαρμογής στις αναπόφευκτες αλλαγές απαιτούνται άμεσα.
    * Η βοήθεια προς τις φτωχότερες χώρες (κυρίως της Αφρικής και της Ν. Ασίας) οι οποίες και θα πληγούν εντονότερα είναι σήμερα πολύ μικρή.
    * Εκτιμάται πως το κόστος από κάθε τόνο CO2 που εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα κυμαίνεται από 10 έως 350 δολάρια.

Να σημειωθεί πως πολιτικοί εκπρόσωποι από ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Σ. Αραβία και Ινδία προσπάθησαν να αμβλύνουν αρκετά σημεία της Έκθεσης, κάτι που εξόργισε τους επιστήμονες και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Στις 4 Μαϊου δημοσιευτηκε το 3ο μέρος της Έκθεσης που εξέτασε τις επιλογές και τις δυνατότητες που διαθέτει η ανθρωπότητα για την κατά το δυνατόν πρόληψη καταστροφικών επιπέδων κλιματικής αλλαγής καθώς και τις οικονομικές τους επιπτώσεις.

Το βασικό μήνυμά του είναι πως οι συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα των αερίων του θερμοκηπίου μπορούν να σταθεροποιηθούν σε ασφαλή επίπεδα αξιοποιώντας υφιστάμενες τεχνολογίες και χωρίς απαγορευτικό κόστος, αρκεί τα απαραίτητα μέτρα να ληφθούν άμεσα ώστε οι παγκόσμιες εκπομπές να αρχίσουν να μειώνονται μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Η Έκθεση συμπεραίνει πως προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη δεν θα είναι μεγαλύτερη των 2 – 2,8 °C, οι παγκόσμιες εκπομπές θα πρέπει να μειωθούν κατά τουλάχιστον 50% έως το 2050, κάτι που –στο χειρότερο σενάριο- θα απαιτεί μείωση του αναμενόμενου ακαθόριστου παγκόσμιου προϊόντος κατά 5,5%. Το οικονομικό αυτό κόστος βέβαια θα ποικίλει σημαντικά ανά περιοχή και ήπειρο, αλλά σε κάθε περίπτωση θα είναι πολύ μικρότερο από το κόστος της σημαντικής κλιματικής αλλαγής που θα επιφέρει η συνέχιση της σημερινής κατάστασης.

Σύμφωνα με την Έκθεση, οι απαιτούμενες τεχνολογίες για τη μείωση των εκπομπών είτε υπάρχουν ήδη είτε θα είναι εμπορικά αξιοποιήσιμες τις ερχόμενες δεκαετίες, ενώ μελλοντικά αναμένεται να έχουν σημαντική συμμετοχή προχωρημένες τεχνολογίες (όπως η κυματική ενέργεια ή η αποθήκευση CO2).

Σε όλους τους τομείς εκτιμάται πως η εξοικονόμηση ενέργειας πρέπει να έχει καθοριστικό ρόλο, με τα κτήρια να μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές τους έως και κατά 30% χωρίς κανένα οικονομικό κόστος, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Πιο συγκεκριμένα, για κάθε τομέα η Έκθεση εντοπίζει κυρίως τις παρακάτω πολιτικές και τεχνολογίες οι οποίες μπορούν άμεσα να μειώσουν τις εκπομπές:

Παραγωγή ηλεκτρισμού:

Περιορισμός επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα και οικονομική ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπαραγωγή ηλεκτρισμού-θερμότητας, αλλαγή καυσίμου (κυρίως από άνθρακα σε φυσικό αέριο), νέοι πυρηνικοί σταθμοί.

Κτήρια:

Προδιαγραφές και σήμανση για αποδοτικότερο φωτισμό και ηλεκτρικές συσκευές, πολεοδομικοί κανονισμοί για καλύτερη μόνωση και χρήση ηλιακής ενέργειας για ηλεκτροπαραγωγή, θέρμανση και δροσισμό.

Βιομηχανία:

Βέλτιστες προδιαγραφές, φορολόγηση και επιβολή ανώτατων ορίων για αποδοτικότερες διεργασίες και εγκαταστάσεις, ανάκτηση θερμότητας, ανακύκλωση υλικών.

Μεταφορές:

Υποχρεωτικές προδιαγραφές για αποδοτικότερους κινητήρες και χρήση βιοκαυσίμων, φορολόγηση οχημάτων και καυσίμου, χρέωση διοδίων, επενδύσεις σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, αλλαγή χρήσεων γης.

Γεωργία-κτηνοτροφία:

Κίνητρα για μικρότερη χρήση λιπασμάτων και διαχείριση εδαφών και υδάτων, βελτιωμένες τεχνικές στην κτηνοτροφία και την καλλιέργεια ρυζιού.

Δάση:

Κίνητρα και επιβολή μέτρων για μείωση της αποψίλωσης, διατήρηση δασών και εκτεταμένες αναδασώσεις, διαχείριση υλοτομίας και παραπροϊόντων της.

Απορρίμματα:

Κίνητρα και ρυθμίσεις για μείωση και ανακύκλωση, ανάκτηση βιοαερίου από χώρους ταφής, επεξεργασία αστικών λυμάτων.

Η έκθεση του IPCC σίγουρα δεν είναι ριζοσπαστική. Οι μειώσεις εκπομπών που προτείνει ενδεχομένως να μην είναι αρκετές να αποτρέψουν καταστροφικές κλιματικές αλλαγές, ανοίγει την πόρτα για την επανεμφάνιση της πυρηνικής ενέργειας ενώ απουσιάζει κάθε κριτική στο κυρίαρχο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης και στις αξίες του.

Αυτό όμως που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι έχουμε πλέον την πιο επίσημη δυνατή ομοφωνία πως προκειμένου να αποφύγει η ανθρωπότητα τις καταστροφικές συνέπειες από την αλλαγή του κλίματος, πρέπει άμεσα να γίνουν ριζικές αλλαγές στις οικονομικές δραστηριότητες και επιλογές κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και πολιτών, αλλαγές για τις οποίες επί δεκαετίες αγωνίζεται το οικολογικό και πράσινο κίνημα.

Το κείμενο αυτό βασίζεται σε σχετικές δημοσιεύσεις του Τάσου Κρομμύδα (μέλους της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων) στην Πράσινη Πολιτική Μαϊου-Ιουνίου και στον Δαίμονα της Οικολογίας της 3.6.2007.

Μπορείτε να διαβάσετε περιλήψεις των Εκθέσεων (στα αγγλικά), στα παρακάτω λινκ:

Περίληψη 2ης Έκθεσης (επιπτώσεις και προσαρμογή)
Περίληψη 3ης Έκθεσης (αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής)

Και η ναυσιπλοϊα στο ΕΣΕΔΕ

ShipΜετά την αεροπλοϊα, τώρα και την ναυσιπλοϊα προτίθεται να εντάξει στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το 90% του παγκόσμιου εμπορίου πραγματοποείται δια θαλάσσης και με τους σημερινούς ρυθμούς εκτιμάται πως οι εκπομπές από την ναυσιπλοϊα μπορεί να αυξηθούν και μέχρι 75% έως το 2030.
Δεν ανακοινώθηκαν λεπτομέρειες για το εύρος κάλυψης των εκπομπών που θα ενταχθούν στο ΕΣΕΔΕ ούτε τα επίπεδα των προτεινόμενων μειώσεων. Σημειώνουμε πάντως πως το 41% του παγκόσμιου στόλου ελέγχεται από χώρες της ΕΕ.
Θυμίζουμε πως η διεθνής αεροπλοϊα και ναυσιπλοϊα είναι οι δύο τομείς οι εκπομπές των οποίων δεν περιορίζονται για καμία χώρα από το Πρωτόκολλο του Κιότο.
Περισσότερα από Euractiv και ECEEE